کوهپایه: زادگاه حافظ (شیرازی !!!)

ویکی پرسش: تذکره‌نویسان نوشته‌اند که اجداد او از کوپای (کوهپایه) اصفهان بوده‌اند، نیای او در ایام حکومت اتابکان سلغری از آنجا به شیراز آمده‌اند.

 

فارس: مدیر گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه اصفهان گفت: برخی مورخان اصل و زادگاه حافظ شیرازی را در منطقه کوهپایه اصفهان دانسته‌اند.

اسحاق طغیانی به این هم اشاره کرد که این شاعر بزرگ  تا سال ۷۳۵ هجری قمری در اصفهان می‌زیسته و در سن هفت سالگی مقارن با حمله مغول به اصفهان، به همراه خانواده خود به نواحی شیراز کوچ کرده که این موضوع در کتاب‌های «تذکره میخانه» اثر عبدالنبی فخرالزمانی، «محاسن اصفهان»، «تاریخ بیهقی» و «شیرازنامه» نیز آورده شده است.

‌سعید حسام پور رئیس بخش زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شیراز:

مــن ایـن اختـلاف نظـرهـا را بـه هیـچ عنـوان پسنـدیـده نمـی‌دانـم. حـافـظ شهرتش را مدیون فرهنگ و تمدن ایران زمین می داند، حالا چه اصفهان بـاشـد و چـه شـیـراز. مـن فـکـر مـی‌کـنـم حـافـظی که در اختیار ماست از اندیشه‌هایی نشأت گرفته می‌شود که به کل فرهنگ و باورهای دینی مـمـلـکـتمان مربوط می‌شود. من با اصل مطرح شدن این قضیه موافق نیستم اما اگر فرضیه مربوط به اینکه زادگاه اصلی حافظ اصفهان بوده را بپذیریم منکر این واقعیت هم نباید شد که این شاعر بزرگ در آن زمان که در شیراز سکونت داشته تأثیرات زیادی از محیط اطرافش، آب و هوای پاک در شیراز، حکومت حاکمان در آن دوران و فضای سرسبز و دلنشین شیراز گرفته است تا حدی که به این نوع از تأثیرپذیری در اشعارش هم اشاره کرده است. وجود چشمه‌های خروشان آن زمان در شیراز همه و همه زمینه‌های الهام برای اشعار حافظ را ایجاد کرده است پس نمی‌توان این واقعیت‌ها را نادیده گرفت. در یک کلام می‌گویم که اگر حافظ در شیراز نمی زیست دیوان حافظی که الان پیش روی ماست هرگز شکل نمی‌گرفت.

 

شما با قاطعیت به علاقه وافر این شاعر بزرگ به شهر شیراز و وضعیت حاکم بر این شهر در آن دوران اشاره می‌کنید اما عده ای معتقدند که در آن زمان‌ها شرایط سختی بر زندگی حافظ در شیراز حاکم بود به حدی که حتی در بعضی از اشعارش هم سعی داشته این موضوع را به خوانندگانش اثبات کند.

مثلاً کدام بیت؟

این بیت که می‌گوید:

بیا حافظ که تا خود را به ملکی دیگر اندازیم

سخن دانی و خوش خوانی نمی‌ورزند در شیراز

من از شما می‌پرسم آیا در همه لحظات زندگی تان همیشه اوضاع بر وفق مرادتان بوده است؟ آیا همیشه حال و احوال شما یکسان بوده است؟ قطعاً جواب خواهید داد خیر. در زندگی همه ما ناملایماتی وجود داشته و من قطعاً به حافظ بزرگ حق می‌دهم که در طول زندگی اش از نفس کشیدن و بودنش در شهر گلایه مند شده باشد. اما ناراحت شدن موقت او اصلاً نمی‌تواند مصداق آن باشد که برای همیشه از زندگی در شیراز نـاراضـی بـوده اسـت. پـس آنـچـه حـافـظ در اشعارش به آن اشاره کرده می‌تواند نشان از تنهایی و بی کسی اش باشد نه اینکه از زندگی در شیراز ناراضی باشد.  ‌

در واقـع اعـتـقاد دارید که زادگاه اصلی حافظ در اصفهان بوده اما تـأثیرپذیری اصلی در اشعارش را از فضای حاکم در شیراز گرفته است. اینطور نیست؟

من می‌گویم به جای آنکه مردم و کسانی که خود را صاحبنظر می‌دانند بر سر زادگاه حافظ اختلاف داشته باشند باید به توانمندی‌ها و اندیشه‌های این شاعر بزرگ پی ببرند. چرا که با شناخت از توانمندی‌های موجود در اشعارش می‌توان به شناخت از خود دست یافت. خود من با خواندن اشعار حافظ حلقه گمشده درونم را یافته‌ام. اما در کل من هم اعتقاد دارم کـه حـافـظ در یـکی از شهرهای اطراف اصفهان به دنیا آمد و تا دوران نوجوانی اش را در این شهر سکونت داشت و در دوران جوانی به شیراز سفر کرد و از همان دوران به سرودن غزلیات پرداخت. البته این موضوع را هم شنیده‌ام که وی با وجود آنکه علاقه زیادی به اصفهان و مردمانش داشت، اما دیگر موفق نشد به این شهر سفر کند چرا که جنگ و شرایط سخت حاکم در آن دوران، برنامه سفرش به اصفهان را از او گرفته بود.

طبق نظر بعضی از مورخان، مسجد خواجه یعقوب، همان منزل قدیمی پدر حافظ بوده است.

عـلاقـه حافظ بـه اصفهـان:

روز وصل دوستداران یاد باد                    یاد باد آن روزگاران، یاد باد  ‌

گرچه صد رود است از چشمم روان          زنده رود و باغ کاران یاد باد

مهندس امیرعلی اسلامیان در تحلیل بیتی از حافظ می گوید:

ز چنگ زهره شنیدم که صبحدم می گفت

غلام حافظ خوش لهجه ی خوش آوازم

این شعر حافظ نشان دهنده این است که حافظ دارای لهجه ای متفاوت با لهجه شیرازی های عزیز بوده است. با توجه به عدم مسافرت حافظ بعد از سکونت در شیراز، امکان دریافت و بروز لهجه متفاوت بر اثر مسافرت وجود نداشته است. و باید این لهجه قبل از ورود او به شیراز در او تاثیر گذاشته باشد. تا خصوصیت خوش لهجه بودن که خود حافظ بر  آن تاکید دارد باعث متمایز شدن او از  شیرازی ها باشد.

30 نظر

  1. سمانه ۱۰ مهر ۱۳۹۴۱۰ مهر ۱۳۹۴ گفته:

    سلام خداروشکر که زادگاهش اصفهان بوده فقط خاهشاجواب سوالای منوبدیدخیلی برام مهمه:
    من اصلاشعراشونخوندم ونمیخونم ولی اگه مدرک محکم وجودداشته باشه که بچه این شهر ….. دیگه میخونمش ولی همه مخالفن که اصفهونیه براهمین شک تودلم انداختن مثلاشنیدم که:
    گفته زاینده روداب حیاته ولی شهر ….. ازاصفهان بهتره
    یابه اونجابیاو…
    خ و ش ا …..
    ایناروچی میگید؟انشاالله که اصفهونیابه قلبی که ش ی راز ازمن شکست به حقشون برسن.
    میگن حتی حافظ یکبارهم ازشهراصفهانش نگفته مادرش بچه شهر ….. بوده وحافظم خودش بچه اونجامیدونسته حقیقت داره؟خاهش میکنم دقیق جوابموبدیدوپاک نکنیدکه قلبم شکستس ها.

    • اردشیر ۱۰ مهر ۱۳۹۴۱۰ مهر ۱۳۹۴ گفته:

      شیراز شهر ادب
      شما بی ادبان چکارتون به شعر شاعری
      شیراز مهد تمدن زادگاه کورش و داریوش
      مرکز شاهنشاهی هخامنشیان و ساسانیان

  2. سمانه ۱۰ مهر ۱۳۹۴۱۰ مهر ۱۳۹۴ گفته:

    جوابمومیخام

  3. ناشناس ۱۰ مهر ۱۳۹۴۱۰ مهر ۱۳۹۴ گفته:

    واقعا همه نخبه های منطقه کوهپایه اینها بودند؟ خیلی را نیاوردند

    • حسن اسلامیان کوپایی ۱۰ مهر ۱۳۹۴۱۰ مهر ۱۳۹۴ گفته:

      تشکر از نگاهتان
      سخن شما کاملا بجا و صحیح است
      خواهش ما هم از شما این است که در تکمیل این لیست و ارسال رزومه افراد موفق شهرمان، به ما کمک کنید

      eslamianhasan@gmail.com

  4. ایمان ۱۰ مهر ۱۳۹۴۱۰ مهر ۱۳۹۴ گفته:

    اگر چه زنده رود آب حیات است
    ولی شیراز ما از اصفهان به
    حافظ شیرازی

    • حسن اسلامیان کوپایی ۱۰ مهر ۱۳۹۴۱۰ مهر ۱۳۹۴ گفته:

      بیا حافظ که تا خود را به ملکی دیگر اندازیم

      سخن دانی و خوش خوانی نمی‌ورزند در شیراز

  5. امید ۱۰ مهر ۱۳۹۴۱۰ مهر ۱۳۹۴ گفته:

    حافظ به هیچ وجه اصفهانی نبوده لطفا به اصفهان نسبتش ندهید بعد از چند قرن تازه اصفهانی ها کشف کردند خیلی جالبه !!!! وغیر قابل باور مطمعن باشید اگر اصفهانی بود حتما ب زادگاهش اصفهان برمی گشت بخاطر طرز تفکر اصفهانی ها ک خیلی …. هستن و تعصبی ک نسبت ب اصفهان دارن حتما به اونجا برمیگشت. ویا وصیت میکرد یا در اشعارش بیان میکرد ک پس از مرگش آنجا ب خاک سپرده شود منظور حافظ هم از خوش لهجه بودنش لهجه ی شیرین شیرازی هست نه اصفهانی لطفا شما اصفهانی ها برای خودتان تفسیر به رأی نکنید ک لهجه ی شما خوشتر از شیرازی هست وحافظ منظورش لهجه ی شما بوده ک در حقیقت چنین نیست. در ضمن در شیراز واستان فارس قومیت های مختلفی ما داریم ک حافظ میتواند از آن قومیت ها بوده باشد نه خارج از استان فارس . این ادعا ک حافظ اصفهانی بوده بیشتر شبیه جوک وخیال خام هست.

  6. صداقت ۱۰ مهر ۱۳۹۴۱۰ مهر ۱۳۹۴ گفته:

    حافظ اگر اصفهانی هم بوده باشد اصلا مدارکی ندارید ک بخواهید ثابت بکنیدآن هم مدارک موثق چرا؟چون اگر هم بوده در آن زمان یک شهروندمعمولی بوده وهیچ مورخی دنبتل نوشتن زندگینامه ی یک کودک معمولی نبوده ونیست …. پس لطفا جوک نگید…من خودم شاعر هستم ومیدانم دنیای یک شاعر محدودیت ندارد ومرغ خیالش به همه جا پرواز میکند از شهری ب شهری دیگر واز سرزمینی ب سرزمین دیگر شاعر از هرجای دنیا میتواند در شعرش سخن بگوید و این دال بر آن نیست ک چون اسم زنده رود درشعرش آمده اصفهانی باشد . من هم درمورد شهرهای دیگر سخن گفته ام در اشعارم دلیل بر این نمیشود ک زادگاه من هستند.

    • حسن اسلامیان کوپایی ۱۰ مهر ۱۳۹۴۱۰ مهر ۱۳۹۴ گفته:

      آفرین آقای شاعر
      فرمودید که شاعر از هرجای دنیا میتواند در شعرش سخن بگوید و این دال بر آن نیست که اصفهانی باشد. ما هم به همین علت معتقدیم که حافظ به دلایلی از شیراز سخن گفته است. و دال بر این نمی شود که شیرازی باشد.
      فرمودید: «حافظ اگر اصفهانی هم بوده باشد اصلا مدارکی ندارید ک بخواهید ثابت بکنید»
      آیا شما مدرکی دارید که ثابت کنید حافظ، در شیراز متولد شده و ده سال اول عمرش را در شیراز گذرانیده است.!!!

  7. معين ۱۰ مهر ۱۳۹۴۱۰ مهر ۱۳۹۴ گفته:

    خجالت اوره
    دروغ و کذب منتشر می کنید که خودتون رو مطرح کنین؟؟

  8. معين ۱۰ مهر ۱۳۹۴۱۰ مهر ۱۳۹۴ گفته:

    واقعا خجالت اوره
    دروغ منتشر می کنید که خودتون رو مطرح کنید و بازدید کنه داشته باشین؟؟؟!!

    • حسن اسلامیان کوپایی ۱۰ مهر ۱۳۹۴۱۰ مهر ۱۳۹۴ گفته:

      آقا معین، لطفا مدرکی بیاورید که ثابت کند حافظ، متولد شیراز است.
      اگر مدرکی ندارید، و حتی شیرازی های بسیاری معتقدند که پدر حافظ اصفهانی است. پس چگونه تهمت دروغ به دیگران می دهید؟

      • حامی ۱۰ مهر ۱۳۹۴۱۰ مهر ۱۳۹۴ گفته:

        همونطور که پسوند اسمت مشخص کرده اسلامیان کوپایی یعنی کوهپایه ای هستی و همونطور که پسوند اسمم مشخص کرده حامی خلیلی بختیاری یعنی منم جدم میرسه به خلیل خان اسفندیاری و بختیاری هستم حافظ شیرازی هم پسوندش میگه کجایی بوده !!! همیشه و همه جا مرسوم بوده هرکی مال هرجا بوده بردنش و در زادگاهش دفن شده .اکثریت اینطور بوده به جز مواردی که خیلی کم بوده.فردوسی توسی که در توس دفن شد.سعدی شیرازی در شیراز.حافظ شیرازی در شیراز.نظامی گنجوی در گنجه در کشور اذربایجان.خیام نیشابوری در نیشابور .عطار نیشابوری در نیشابور .رودکی در روستای بنجرودک نزدیکی سمرقند که زادگاهش بوده.ابوالمجد مجدود بن آدم سنایی غزنوی یا حکیم سنایی که در غزنه زادگاهش دفن شده.خواجه عبداله انصاری در هرات زادگاهش.وصال شیرازی در شیراز.سید محمدحسین بهجت تبریزی یا همون شهریار در تبریز زادگاهش.مهدی حمیدی شیرازی در شیراز……

      • حامی ۱۰ مهر ۱۳۹۴۱۰ مهر ۱۳۹۴ گفته:

        ضمنا فراموش کردم اینم اضافه کنم شیرازی ها هیچوقت ادعا نکردن که خواجوی کرمانی شیرازی بوده .درسته که در شیراز دفن شده ولی پسوند اسمش معرف زادگاهشه

  9. ناشناس ۱۰ مهر ۱۳۹۴۱۰ مهر ۱۳۹۴ گفته:

    شیراز و آب رکنی و این باد خوش نسیم
    عیبش مکن که خال رخ هفت کشور است
    حافظ

    • اسلامیان کوپایی ۱۰ مهر ۱۳۹۴۱۰ مهر ۱۳۹۴ گفته:

      بیا حافظ که تا خود را به ملکی دیگر اندازیم

      سخن دانی و خوش خوانی نمی‌ورزند در شیراز

  10. حامی ۱۰ مهر ۱۳۹۴۱۰ مهر ۱۳۹۴ گفته:

    برو بابا معرکه گرفتین خودتونو معروف کنید… با کت و شلوار خودت داماد شو داداش نه با کت وشلوار مردم.خودتونو چسبوندین به حافظ که چی ؟؟؟ حالا گیرم که حافظ اصفهانی بوده چرا میگن حافظ شیرازی؟ اصلا شما اصفهانی ها در دنیا معروفید نه به خاطر شهرتون به خاطر تعصب بی جا!!!! یه عمر همه سینه به سینه گفتن حافظ شیرازی حالا یه بچه محصل اومده میگه اصفهانی!!به نظرم بچه های شیراز از شما خیلی باحال ترن.کاش یه پل هوایی بزنن که وقتی از تهران میرم سمت شیراز چشمم به شهرتون نیوفته.اگه به بچه های شیراز علاقه خاصی دارم واسه اینه که ندیدم به خاطر تعصب اینجوری دزدی تاریخ کنن و اکاذیب تحویل بدن.شیرازی ها دمتون گرم به خدا… ضمنا یه منبعی از اصفهان گفته پروژه های سعدی اصفهانی ، سلمان اصفهانی ،خلیج اصفهان ، داریوش صفویه و…. چندین پروژه دیگه دردست مطالعه دارن که بزودی استارت میخوره… شیرازی ها بگوش باشید ببینید کی بهتون گفتم… اینا همه اصفهانی بودن! اصلا کل دنیا از اصفهان شروع شده فکر کنم! میگن مامان باراک اوباما هم اصفهانی بوده! اگه باور ندارید از خودش بپرسید خخخخخخخ

  11. جواد بنده خدایی کوپایی ۱۰ مهر ۱۳۹۴۱۰ مهر ۱۳۹۴ گفته:

    حافظ کوپایی هست بودنین پدرس کوپایی بوده خودع پدرش تو شمس اباد به دنبا امد و خانه پدرس مسجد خواجه بوده

  12. حامی ۱۰ مهر ۱۳۹۴۱۰ مهر ۱۳۹۴ گفته:

    ترسوی بدبخت بیچاره.تو که از نظرات دیگران میترسی چرا زر زر میکنی.زرنگ کوچه خلوتا فکر نکن قصر در رفتی بیچاره عکس از این صفحات گرفتم که ببینن نظراتم رو تایید نمیکنی.قطعا نظرات خیلیای دیگه رو هم همینطور ثبت نمیکنی ترسوی بزدل

  13. واس ماس- همشون ماس ماس ۱۰ مهر ۱۳۹۴۱۰ مهر ۱۳۹۴ گفته:

    ز چنگ زهره شنیدم که صبحدم می گفت

    غلام حافظ خوش لهجه ی خوش آوازم

    این شعر حافظ نشان دهنده این است که حافظ دارای لهجه ای متفاوت با لهجه شیرازی های عزیز بوده است. با توجه به عدم مسافرت حافظ بعد از سکونت در شیراز، امکان دریافت و بروز لهجه متفاوت بر اثر مسافرت وجود نداشته است. و باید این لهجه قبل از ورود او به شیراز در او تاثیر گذاشته باشد. تا خصوصیت خوش لهجه بودن که خود حافظ بر آن تاکید دارد باعث متمایز شدن او از شیرازی ها باشد.

    • سامان ۱۰ مهر ۱۳۹۴۱۰ مهر ۱۳۹۴ گفته:

      دوست عزیز
      توی هر شهری افرادی هستند که با لهجه های بسیار صحبت میکنند
      مثلا ترکان در تهران
      ایا اونها تهرانی نیستند!!!!!!!!!!!
      در ضمن ارزو میکنم که خدا بهتون یه دانشمند – عارف- شاعر و حتی یکی از مشاهیر شیراز رو در آینده بده که اینقدر عقده نکنید
      حافظ شیرازی عزیز من
      خوشا شیراز و وضع بی مثالش خداوندا نگهدار از زوالش
      بر چشم حسود لعنت و کور باد هر انکس که نتواند دید

  14. مهناز ۱۰ مهر ۱۳۹۴۱۰ مهر ۱۳۹۴ گفته:

    اصل و نسب خواجه درست معلوم نیست، اما شبلی نعمانی می گوید:
    «پدر حافظ، در زمان اتابک فارس از اصفهان به شیراز مهاجرت کرده و به تجارت مشغول شد و پس از چندی در حالتی که اوضاع زندگیش مغشوش بود، زن و فرزند را به حال استیصال گذاشت و در گذشت»

  15. سروش ۱۰ مهر ۱۳۹۴۱۰ مهر ۱۳۹۴ گفته:

    گرچه زنده رود اب حیات است ولی شیراز ما از اصفهان به

    حافظ

  16. سروش ۱۰ مهر ۱۳۹۴۱۰ مهر ۱۳۹۴ گفته:

    اصفهانیا یک مشت بدبخت اوقده ای اند که همیشه به شهر شیراز حسودیشون میشده و همیشه با شیرازیا دشمنی میکردند و حسرت
    بزرگان شیراز رو میخوردند حسرت حا فظ سعدی کورش داریوش و
    خیلیای دیگه …
    بنده خدا حا فظ به چه زبونی باید میگفته شیرازیا تو بسیاری از
    شعراش هم به این موضوع اشاره کرده
    به هر تا چند وقت دیگه شاهد سعدی اصفهانی کورش اصفهانی
    مولوی اصفهانی سلمان اصفهانی و… خواهیم بود
    فقط کوروش چه طوری می خوان ثابت کنند نمیدونم اخه اون موقع ها اصلا اصفهان ده هم نبوده

    • حسن اسلامیان کوپایی ۱۰ مهر ۱۳۹۴۱۰ مهر ۱۳۹۴ گفته:

      اوقده ای!!!
      کلمه عقده ای صحیح می باشد
      ادب مرد به ز دولت اوست

  17. سامان ۱۰ مهر ۱۳۹۴۱۰ مهر ۱۳۹۴ گفته:

    نظر شما در انتظار تایید است.

    لعنت بر شما و لعنت بر اصفهان که سرمنشا خیانت و پستی هستید
    حافظ و اصفهان!!!!!!!!!!!!!!!!!
    اخه چرا خودتون رو مذهکه خاص و عام میکنید
    چرا می خواید خودتون و ذاتتون رو از این هم که هست زشت تر نشون بدبد
    آخه چرا اینقدر ادعا دارید و مال حرام می خورید و حق مردم دیگر را میدزدید
    خدا به فریادتان برسد و ان شاالله در جهنم و عذاب الهی محشور شوید

    • حسن اسلامیان کوپایی ۱۰ مهر ۱۳۹۴۱۰ مهر ۱۳۹۴ گفته:

      مذهکه!!!
      کلمه مضحکه صحیح می باشد.

  18. سیاوش ۱۰ مهر ۱۳۹۴۱۰ مهر ۱۳۹۴ گفته:

    اصفهانیا چون همیشه بهترین بودن واگه نبودن در جنگ الان ایرانی دیگه نمونده بود واولین وبیشترین کمک برا بم از اصفهان رفت در حالی که مردم خونگرم !!!!!!!!جنوب کنارشون بودن وبازم میگن خسیس وبخاطر شدت حسادت افراد بشدت پست مورد هجمه بودن ،بله همین مردم خسیس بیشترین شهید را تقدیم کشور کردن شاید این افراد بیتربیت اون زمان بدنیا نیومده بودن تا ببینن مرد کیه ونامرد کدومه زمانی که بعضی از مردم شیراز مهاجرین جنگ را به آب بستن مردم اصفهان اونارو با آغوش باز پذیرفتن وبرا دفاع از کشور به جبهه های جنگ هجوم بردن احتمالا بیشتر مردم قهرمان شیراز حوصلشون نمیشده برن جبهه!!!!!

  19. علی ۱۰ مهر ۱۳۹۴۱۰ مهر ۱۳۹۴ گفته:

    چرا لینک تلگرامتون خرابه اگه درست شد خبر کنید

Top