عناصر سازنده شهر قدیم کوهپایه

عناصر سازنده شهر قدیم کوهپایه عبارتند از عناصر بیرونی چون دیوار  قلعه و عناصر درونی مانند اماکن مذهبی، فرهنگی، مسکونی و بازار دیوار قلعه  محدوده قلعه اماکن بیرونی و درونی را تقسیم می کند. لازم به ذکر است دیوار  قلعه کنونی شکل قدیمی خود را ندارد و بعضی از قسمتهای دیوارهای آن خراب شده یا خراب کرده اند. خصوصیات قلعه دیواری که شهر قدیم کوهپایه را احاطه می  کرده و آن را محافظت می کرده به شکل چند ضلعی نامنظمی آزاد دور می زده است  علت ساختن این دیوار با این خصوصیات به شکل چند ضلعی نامنظم بواسطه آن بوده که هر گاه قافله ای از دزدان و راه زنان از کنار آن می گذرند به خیال آنکه این قلعه کوچک است به آن حمله نکنند، زیر ساختمان به شکل چند ضلعی نامنظم  به طور بسیار محسوسی کوچک می نماید دیوارهای قلعه قطر چندانی ندارد بزحمت  به یک متر می رسد و ارتفاع آن چندان زیاد نیست از حدود ۶-۷ متر تجاوز نمی  کند در دیوارهای آن سوراخهای تیر اندازی تعبیه شده تا در صورت حمله به آن  بتوانند از آن استفاده کنند و از خود دفاع نمایند. در چهار طرف این قلعه  دروازه هایی وجود داشته (و امروزه آثاری از آنها هست) همراه با برج و  بازهای متعدد دروازه شمالی آن بنام دروازه ملاجعفر خوانده می شده و این  دروازه در شمال دیوار قلعه و دارای پنج برج بوده است و در این قسمت دیوار  بکلی خراب شده و آثاری از آن وجود ندارد. جزء در منطقه کوچکی وجود دارد. و  در طرف شرق دیوار قلعه نیز دارای دروازه ای می باشد که با وجود خرابی آن  هنوز قسمتی از آن نیز دیده می شود بنام دروازه هرند یا شتر خوان مشهور است  دیوار قلعه در اکثر نقاط سالم و در بعضی از نقاط توسط مردم خراب شده و در  مسیر شرقی سه برج دیده می شود. در سمت غرب کوهپایه دیوار قلعه نیز دارای  دروازه بوده بنام دروازه بازار مشهور است که رباط معروف شاه عباسی رو به  روی آن قرار دارد پس از گذشتن از بازار می توانیم به خارج قلعه راه یابیم  این دروازه نیز هم اکنون به صورت مخروبه موجود است و در بعضی قسمت های آن  خبری از دیوار نیست و در مسیر دیوار نیز تعداد سه برج وجود دارد. در طرف  جنوب قلعه دیواری وجود داشتند که دیوار نیزدارای دروازه ای بنام دروازه  جنوبی و به آن دروازه پوران یا فوران نیز می گویند در مسیر دیوار جنوبی برج چندانی وجود ندارد. و دیوار آن در بعضی از مناطق خراب شده و در بعضی از  نقاط دیگر دیواری از بعضی از باغات را در بر دارد عناصر درونی بافت قدیم  دومین خصلت مساکن واقع شدن آنها در گودی است که کف منازل به طور عمومی ۲  الی ۵/۲ متر از کف گذرها پایین تر است که خود دلیل بر مبارزه منطقی با آب و هوای منطقه می باشد. دلیل دیگر گودبودن کف متازل برداشت خاک جهت استفاده  مصالح برای ساختن خشت بوده زیر دسترسی به مصالح نداشته اند و وسیله حمل و  نقل آن نیز بوده است. کارونسرای کوهپایه (رباط شاه عباسی ) این اثر روبه  روی دوازده بازار شهر قدیم کوهپایه که دروازه غربی شهر و رو به شهر اصفهان  است و معروف به رباط عباسی که از دوران صفویه است به جا مانده است ماکم  سیرو( ۱۹۶۳ میلادی) از کاروانسرای فوق بازدید نموده و وضعیت آن را چنین  توصیف می کند که فاصله بین کارونسرا و قلعه و حصار قدیم میدان گاهی است که  در آن آب انباری نیز وجود دارد. امروزه یک خیابان (خیابان شهید خجسته )  درون شهری بعنوان یک عامل طبیعی این کاروانسرا را از بدنه قلعه و آب انبار  در شرق آن می باشد را جدا کرده است.

http://virkopa.blogfa.com

Top